Guido Eekhaut

Het Labyrint

Uitgever: Het Verschijnsel
Plaats van uitgave: Mechelen
Jaar van uitgave: 2007
Het vierde boek in de cyclus over de stad Orsenna en haar inwoners -- overigens geheel apart te genieten --, waarbij de verbannen Fabrizio Gracq megesleurd wordt in een web van intriges rond dreigende technologische ontwikkelingen. In Firenze, als noodgedwongen banneling na een onverkwikkelijke affaire, ontmoet hij Ariana, wiens vader op de vlucht is voor sinistere en doortastende vijanden. Wat is zijn geheim?

Eekhaut hanteert een heel eenvoudige taal, en pas tijdens het verwerken van wat hij gelezen heeft struikelt de lezer over de vele dubbele bodems, verwijzingen, symbolen en allegorieën die Eekhaut daarin weet te verwerken. Eekhaut is het Vlaams equivalent van Borges en Cortazar, in benaderingswijze maar thematisch heel op zijn eigen wijze. Hij schrijft een eigen genre, dat verwant is aan de sf en fantastiek, maar dat die raaklijnen regelmatig opzettelijk verwart.
-- Eddy C. Bertin

Het labyrint is Eekhauts vierde Orsenna-boek en het is prachtig. Het is zijn beste boek. Of roept zijn laatste boek dat gevoel altijd op? (...) Eekhaut vertelt een spannend verhaal, vol intrige, mysteries, romantiek. Een goed gedoseerd, goed gecomponeerd verhaal, dat daardoor heel sfeervol is. Een nieuw Minotaurus-verhaal. Maar wat is de Minotaurus, wat is het labyrint? Of zoals de uitgever het op de website verwoordt: 'Wat is het labyrint waarin Fabrizio Gracq, zoon uit een vooraanstaand geslacht in Orsenna, is verdwaald? Een banneling, met een nicht die hem beticht van verkrachting, een door alle geheime diensten gezochte schoonvader die geheimzinnige experimenten uitvoert, en een echtgenote die wilde dromen en een geschramde rug heeft. Kan Fabrizio het monster van het labyrint ontlopen?' De antwoorden op deze vragen mag de lezer zelf ontdekken, belangrijker lijkt mij de constatering dat Het labyrint niet alleen een sfeervol en spannend verhaal is, maar dat het ook een geëngageerd boek is, met een belangrijke, uiterst relevante stellingname.
Het leek altijd evident dat de Orsenna-boeken de lezer een alternatieve Renaissance tonen, maar nu blijkt het eigenlijk om een alternatieve Verlichting te gaan. Dat was al eerder te zien, bijvoorbeeld in De vivisectie, waarin Borg-achtige wezens voorkomen en de geheime, verboden techniek in aparte gebouwen is weggesloten, maar Het labyrint benadrukt het, zonder het expliciet te benoemen. De vraag die de Orsenna-reeks stelt, ook stelt, is deze: wat als de Verlichting en de Industriële Revolutie was gestopt, als de ontwikkeling van de natuurwetenschappen niet had plaatsgevonden? Had er dan een gezondere, minder met milieuvervuiling en ondergang bedreigde wereld kunnen ontstaan?
Deze belangrijke maar academische vraag beantwoordt Eekhaut ontkennend, want ook in Orsenna vindt de verboden technologie zijn weg naar toepassing. Maar achter de eerste vraag zit ook nog een tweede vraag en die is uiterst relevant, namelijk of er een meer evenwichtige incorporatie van techniek mogelijk is, bijvoorbeeld door een langzamere en meer evenwichtige ontwikkeling. Daarmee stelt Het labyrint ons huidige economische bestel ter discussie en dat is hoognodig, niet alleen voor wat betreft de hedendaagse milieuproblematiek.
Een antwoord op de vraag geeft het boek niet. Het is ook niet de taak van de schrijver om antwoorden te geven. Door de vraag niet expliciet te stellen maar hem achter het verhaal te houden, hem als de niet uitgesproken basis van een alternatieve werkelijkheid te hanteren, kaart Eekhaut de problematiek van onze geglobaliseerde wereldorde op onbewust, emotioneel niveau bij de lezer aan en legt daardoor bij die lezer een stukje fundament voor zelfbeheersing en verandering. En misschien is dat wel de werkelijke opdracht voor fantasy en sciencefiction.
Eekhaut is een schrijver, maar hij is ook een filosoof die over dingen nadenkt. En daardoor is Het labyrint niet alleen een sfeervol en intrigerend verhaal, maar ook een belangrijk boek.
-- Paul van Leeuwenkamp in Holland SF 2008/2.