Guido Eekhaut

Vacuümeiland

Uitgever: Babel Publications
Plaats van uitgave: Rijswijk
Jaar van uitgave: 1996
Fragment uit Vacuümeiland:
Ik stap over de drempel. Sartorius heeft er een ondergschikte bijgekregen. Liever was ik in Orsenna tewerkgesteld, in de veilige laboratoria waar kennis zich binnen de grenzen van het redelijke beweegt.
Het laboratorium bestaat uit een grote open ruimte waarvan de hoeken en wanden onzichtbaar zijn in het schemer, waardoor men er, zoals in een kathedraal, de neiging heeft tot fluisteren. In het midden van die ruimte bevindt zich een constructie die alle aandacht opeist.
Hoe dit voorwerp te beschrijven, terwijl ik niets van haar doel of functies begrijp? Hoe het schrikwekkende beeld over te brengen van een kunstwerk, dat in andere rijden had kunnen doorgaan voor een kwaadaardig martelwerktuig, een duivelsobject, het verzinsel van een technocratisch alchimist?
Want in het geometrische hart van deze satanische machine zweeft het naakte en onder het ongenadige witte licht van de lampen slechts het in ijle schaduwen geklede lichaam van een jonge vrouw.
\'Mijn dochter,\' zegt Sartorius, alsof dit een bindend excuus moet zijn voor de machine, voor de uitdrukking van panische angst op het gezicht van de vrouw.


Besprekingen van ‘Vacuümeiland’:

Eddy C. Bertin in Cerberus:
Orsenna is een half-mythische megapolis, die haar basis ontleent aan een aantal grote en oude wereldsteden met een stevige eigen culturele bagage. In de eerste bundel verhalen (Orsenna) was er nog geen eigen technologie, maar dat is nu veranderd. De introductie van de machines infiltreert in Orsenna, maar Eekhaut bouwt zijn drie novelles weer op rond het stramien van achterdocht, mysterie en onderzoek naar een moord. Een wereld in verandering, waarin men gemaakkelijk de veriwjzingen terguvindt naar de industriele revolutie door de invoer van machines in de 19e eeuw in onze werkelijkheid, maar ook naar de genetische en psychologische experimenten in het kader van van de moderne oorlogsvoering sinds WO II. Experimenten ook in de titelnovelle, maar van een heel andere aard (en in een meer traditioneel gestructureerde vorm): Eekhauts eigen versie van de traditionele ‘mad scientist’, met ettelijke sub-verwijzingen naar universele thema’s in de fantastische literatuur, met als hoofdthema de pogingen om het voortbestaan van een jonge vrouw te verzekeren. Is God een oceaan? Is de oceaan intelligent? Lees het zelf maar?
Eekhauts verhalen zijn een vreemde contradictie naar taal en inhoud. Hij hanteert in dit boek een heel eenvoudige taal, en pas tijdens het ‘verwerken’ van wat hij gelezen heeft struikelt de lezer over de vele dubbele bodems, verwijzingen, symbolen en allegories die Eekhaut daarin weet te verwerken. Geen gemakkelijk leesbare ontspanningslectuur (al kan men het boek ook als dusdanig lezen en de rest negeren, maar dan mist men het belangrijkste) maar zeker de moeite waard. Mogen er nog veel kronieken van Orsenna volgen.
Ik heb hier bewust alle vergelijkingen met Borges en Cortazar vermeden, ik denk dat dat voor de kenner niet meer nodig is. Eekhaut is ons Vlaams equivalent, in benaderingswijze maar thematisch heel op zijn eigen wijze. Hij schrijft een eigen genre, dat verwant is aan de sf en fantastiek, maar dat die raaklijnen regelmatig opzettelijk verwart.

David Jaramillo Moreno voor de Nederlandse Bibliotheekdienst:
Net als in Orsenna een aantal uitstekende verhalen met de stad Orsenna op een parallelle wereld. In het eerste verhaal krijgt een officier van justitie rond de 18de eeuw de opdracht een aantal mysterieuze sterfgevallen te onderzoeken. Het spoor leidt al gauw naar de Venetiaanse Republiek die een verbond met de Turken probeert te sluiten. Helaas voor hem blijkt dit niet het enige komplot te zijn. In het tweede verhaal (rond 1955) lijkt Orsenna zich nu in Argentinië te bevinden (Borges is hoofd van de Nationale Bibliotheek). In een klein winkeltje komen twee klanten elkaar tegen waarvan de een er een nogal merkwaardige theorie op na houdt over het begrip \"tijd\". In het derde verhaal wordt een jonge vrouw rond 1900 vanuit Orsenna naar het eiland Timolis gestuurd om als assistente te dienen bij een professor die experimenteert met leven en dood en als katalysator zal optreden bij een conflict tussen wetenschap (=professor) en religie (=eilandbewoners). Vergelijkbaar met Italo Calvino\'s De onzichtbare steden maar dan met een \"gothic\"-ondertoon. SF in een literair jasje, ook zeer goed te lezen voor niet SF- liefhebbers. Op omslag jonge vrouw met Orsenna als surrealistisch decor.